Yılın son çeyreğinde ekonomide görülen toparlanma sonrasında bankaların karı da beklentilerin üzerinde artış gösterdi

. 2009 yılsonunda bankacılık sektörü dönem net karı, 2008'e göre yüzde 49.6 artışla 20,1 milyar TL'ye ulaştı.
Bankaların karı bir önceki yıla göre 6.7 milyar TL artış gösterdi. -Takipteki alacaklar ise geçen yıl 21,9 milyar TL seviyesine ulaştı. Bankacılık sektörünün toplam kredileri 2009 yılında yüzde 6.9 artarken, takipteki alacaklar aynı dönemde yüzde 55.5 oranında yükseldi.
ANKARA(ANKA) - Yılın son çeyreğinde ekonomide görülen toparlanma sonrasında bankaların karı da beklentilerin üzerinde artış gösterdi. 2009 yılsonunda bankacılık sektörü dönem net karı, 2008'e göre yüzde 49.6 artışla 20,1 milyar TL'ye ulaştı. Bankaların karı bir önceki yıla göre 6.7 milyar TL artış gösterdi. Takipteki alacaklar ise geçen yıl 21,9 milyar TL seviyesine ulaştı. Bankacılık sektörünün toplam kredileri 2009 yılında yüzde 6.9 artarken, takipteki alacaklar aynı dönemde yüzde 55.5 oranında yükseldi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı Tevfik Bilgin Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü Aralık 2009 Raporu'nu açıkladı. Rapora göre, 2009 yılsonu itibarıyla banka şube sayısı 9 bin 581, sektörde çalışan personel sayısı 184 bin 216 kişi oldu. Banka grupları bazında personel sayısı incelendiğinde, 2009 yılında kamu bankalarında bin 523, katılım bankalarında 770, özel bankalarda 123, kalkınma ve yatırım bankalarında 33 kişi arttığı, yabancı bankalarda ise 892 kişi azaldığı görüldü. Küresel kriz ile birlikte Eylül 2008'den bu yana sektörün şubeleşme hızı ve personel sayısında görülen yavaşlama yılın son çeyreğine kadar devam etti.

-SEKTÖRÜN AKTİF TOPLAMI 833.9 MİLYAR TL-

Bankacılık sektöründe 2009 yılında mevduat başta olmak üzere, bankalara borçlar, para piyasalarına borçlar ve repo yoluyla yaratılan kaynaklar, öncelikle menkul değerler portföyü olmak üzere, krediler ve bankalardan alacaklar kalemlerine plase edildi. 2009 yılsonu itibarıyla sektörün aktif toplamı 2008 yılsonuna göre yüzde 13.8 artarak 833.9 milyar TL'ye yükseldi. Aynı dönemde sektörün kredileri yüzde 6.9 artarken, menkul değerler portföyündeki artış yüzde 35.5 seviyesinde gerçekleşti. Buna bağlı olarak, kredilerin toplam aktif içindeki payı Aralık 2008'deki yüzde 50.2 düzeyinden yüzde 47.1 düzeyine geriledi. Menkul değerler portföyünün toplam aktif içindeki payı ise yüzde 26.5 seviyesinden yüzde 31.5 seviyesine yükseldi. Aynı dönemde sektörün Türk Parası aktifleri yüzde 19.7, Yabancı Para aktifleri ise dolar bazında yüzde 0.3 oranında büyüdü. Sektör aktiflerinin Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYİH) oranı 2008 yılsonunda yüzde 77.1 düzeyindeyken, Eylül 2009 itibarıyla yüzde 85.5 düzeyine ulaştı.

-TOPLAM KREDİLER YÜZDE 6.9 ARTIŞ GÖSTERDİ-

2009 yılsonu itibarıyla sektörün toplam kredileri bir önceki yılın sonuna göre yüzde 6.9 artarak 367.4 milyar TL oldu. Kredilerde meydan gelen artışın önemli bir kısmı yılın son çeyreğinde gerçekleşen yüzde 4.5'luk yükselişten kaynaklandı.
Türleri bazında en fazla artış yüzde 10.9 ile bireysel kredilerde görülürken bunu yüzde 7.9 ile kurumsal ve ticari krediler izledi. KOBİ kredileri ise yüzde 0.7 oranında küçüldü. Küresel krizin etkileriyle tüm kredi türlerinde 2008 yılının son çeyreğinde başlayan duraklama ya da azalışlar, 2009 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren tüm kredi türlerinde artışa döndü. Banka grupları bazında ise en yüksek kredi artışı yüzde 34 ile katılım bankaları grubunda gerçekleşti.

-KATILIM BANKALARININ KREDİLERİNDE YÜZDE 34'LÜK YÜKSELİŞ-

Anılan dönemde kamu bankalarının kredileri yüzde 19.3 artarken, özel bankaların kredilerinde yüzde 0.4 azalış, katılım bankalarının kredilerinde ise yüzde 34'lük artış gözlendi. 2008 yılsonu ile karşılaştırıldığında Türk Parası kredilerde yüzde 9.9, Yabacı Para kredilerde ise yüzde 0.8 artış gerçekleşti. 2009 itibarıyla bankacılık sektörü toplam kredilerinin yüzde 45.5'i kurumsal-ticari kredilerden, yüzde 33.1'i bireysel kredilerden, yüzde 21.4'ü ise KOBİ kredilerinden oluştu.

-KREDİ ARTIŞLARI BİREYSEL KREDİLERDEN KAYNAKLANDI-

Kredilerdeki artışın yüzde 50.8'i tüketici kredileri ve kredi kartı alacaklarından oluşan bireysel kredilerden kaynaklandı. Takipteki alacaklarda 2009 yılının birinci, ikinci ve üçüncü çeyreğinde sırasıyla yüzde 22, yüzde 9.6 ve yüzde 12.8 oranında gözlenen yüksek oranlı artış özellikle yılın son çeyreğinde gerçeklesen sorunlu kredi tahsilatları, bu nitelikteki kredilerin satısı ve aktiften silinmesine ve takipteki alacaklar formasyonunun yavaşlamasına bağlı olarak yüzde 3.1 gibi sınırlı bir artış sergiledi.

-TAKİBE DÖNÜŞÜM ORANI YÜZDE 5.3'E YÜKSELDİ-

2008 yılsonunda yüzde 3.7 olan kredilerin takibe dönüşüm oranı, Aralık 2009 itibarıyla yüzde 5.3'e yükseldi. En yüksek takibe dönüşüm oranı yüzde 7.6 ile KOBİ kredilerinde olup,
KOBİ kredileri aynı zamanda Eylül 2008'den Aralık 2009'a kadar olan dönemde takibe dönüşüm oranında en yüksek artışın gerçekleştiği kredi türü oldu. Takibe dönüşüm oranındaki artış 2009 yılsonuna doğru yerini tüm segmentlerde azalışa bıraktı.

-TAKİPTEKİ ALACAKLAR 21.9 MİLYAR TL'YE ULAŞTI-

Ekonomik krizin etkilerinin en şiddetli hissedilmeye başlandığı Eylül 2008 döneminden sonra hızlı bir artış trendine giren takipteki alacaklar, Aralık 2009 itibarıyla
21,9 milyar TL seviyesine ulaştı. Bankacılık sektörünün toplam kredileri 2009 yılında yüzde 6.9 artarken, takipteki alacaklar aynı dönemde yüzde 55.5 oranında yükseldi. Ancak, takipteki alacaklardaki artış hızının Ekim 2009 döneminden itibaren ciddi bir biçimde azaldığı gözlendi. Kredi türleri itibarıyla en yüksek takibe dönüşüm oranı yüzde 7.6 ile KOBİ kredilerinde olurken, KOBİ kredileri aynı zamanda 2009 yılında takibe dönüşüm oranı en hızlı artan segment oldu. Kredi kartı alacaklarının takibe dönüşüm oranının yüzde 6.5'ten yüzde 10.4'e, konut kredilerinin takibe dönüşüm oranının yüzde 1.3'ten yüzde 2.1'e, taşıt kredilerinin takibe dönüşüm oranının yüzde 6'dan yüzde 10,3'e yükseldiği gözlendi. Bu kapsamda, küresel krizin etkisiyle artan issizlik oranlarının, kredi kartları başta olmak üzere tüm bireysel kredilerde takibe dönüşüm oranının yükselmesi şeklinde bir yansımasının olduğu değerlendirildi.

-11.2 MİLYAR TL'LİK KREDİ YENİDEN YAPILANDIRILDI-

Sektörün takipte izlenen kredilere karşılık ayırma oranı 2008 yılsonunda yüzde79.8 iken, 2009 yılında bu oran yüzde 83.5 gibi yüksek bir seviyeye ulaştı. Yeniden yapılandırılan ya da yeni itfa planına bağlanan toplam krediler 2009 itibarıyla 11,2 milyar TL seviyesine yükseldi. Aynı kapsamda kredisi yeni sözleşme koşuluna bağlanan, yeniden yapılandırılan ya da yeni itfa planına bağlanan toplam müşteri sayısı ise 828 bin 476 kişi oldu.

-VARLIK BARIŞI MEVDUATI ARTIRDI-

Menkul değerler portföyü 2009 yılında bankacılık sektörü aktif büyüklüğündeki artısın oldukça üzerinde yüzde 35.5 oranında büyüyerek Aralık 2009 itibarıyla 262,9 milyar TL seviyesine ulaştı. Bilanço içindeki yüzde 62.1'lik payı ile sektörün temel fon kaynağı olan mevduat, 2009'da yüzde 13.2 artarak yıl sonu itibarıyla 514,6 milyar TL'ye yükseldi. Geçen yıl en yüksek mevduat artışı yüzde 40.3 ile katılım bankalarında gerçekleşti. Toplam mevduattaki artış eğiliminin hızlanmasında, "Varlık Barısı Kanunu" olarak adlandırılan 5811 Sayılı Kanunun uygulama süresinin 2009 yılı sonuna kadar uzatılmasının yanı sıra, yılın son ayında Türk Parası mevduat faizlerinde yükseliş olarak kendini gösteren bankalar arasındaki artan rekabetin etkili oldu.

-TASARRUF MEVDUATLARI AZALDI-

2009 yılsonunda tasarruf mevduatının toplam mevduat içindeki payında, 2008 yılsonuna göre 2.2 puanlık azalış gerçekleşirken, ticari mevduatın payında 1.3 ve katılım
fonlarının payında 1 puanlık artış yaşandı. 2009 dönemi itibarıyla toplam mevduatın yüzde 91.8'inin vadesiz ve 3 aya kadar vadede toplanması, kısa vadede yoğunlaşma riskinin devam ettiğini gösterdi.

-MEVDUATIN KREDİYE DÖNÜŞÜM ORANI YÜZDE 80.6'YA DÜŞTÜ-

Sektördeki karlılık performansına bağlı olarak yasal özkaynaktaki artış dolayısıyla sektörün sermaye yeterliliği rasyosundaki artış devam etti. Özellikle küresel krizin etkilerinin Türkiye'de hissedilmeye başlandığı 2008 yılının son çeyreğinden itibaren gerek kredi talebinin azalma göstermesi, gerekse bankaların ihtiyatlı bir politika izlemeleri nedeniyle mevduatın krediye dönüşüm oranı azalma eğilimi gösterdi ve 2009 yılsonu itibarıyla yüzde 80.6 düzeyinde gerçekleşti.

-SERMAYE YETERLİLİĞİ RASYOSUNDA 2.5 PUANLIK ARTIŞ-

Eylül 2008'de 26,3 milyar dolar olan sendikasyon ve seküritizasyon kredilerinin toplam tutarı 8.2 milyar dolar azalarak 2009'da 18,1 milyar dolara geriledi. 2009'da sendikasyon ve seküritizasyon kredilerinde yenileme oranı yüzde 56.9 düzeyinde oldu. 2008 yılsonunda 86,4 milyar TL olan bankacılık sektörü özkaynakları yüzde 28.1 artarak 2009'da 110,7 milyar TL seviyesine, özkaynakların toplam aktife oranı ise yüzde 13.3'e yükseldi. Bankacılık sektörünün sermaye yeterliliği rasyosu 2.5 puan artarak yüzde 20.5 düzeyinde gerçekleşti.

-BANKALARIN KARI 6.7 MİLYAR TL ARTIŞ GÖSTERDİ-

Eylül 2008'de Lehman Brothers'ın iflası ile derinleşen küresel kriz ortamında, gerek politika faizlerindeki indirimler gerekse piyasa faiz oranlarındaki düşüşler Türk bankalarının karlılığına olumlu katkı yaptı. 2009 yılsonunda bankacılık sektörü dönem net karı, 2008'e göre yüzde 49.6 artışla 20,1 milyar TL'ye ulaştı. Bankaların karı bir önceki yıla göre 6.7 milyar TL artış gösterdi. Takipteki alacaklar özel provizyonundaki yüksek artışa rağmen, net faiz gelirleri ile sermaye piyasası işlem karlarındaki artışlar, dönem net karının artmasını sağladı. Kamu bankalarının net dönem karı önceki yıla göre sektör ortalamasının üzerinde yüzde 63.7, özel bankaların net karı yüzde 52, yabancı bankaların net karı ise yüzde 49.5 artış gösterdi. (ANKA)
(HLY/BÜN)