Küresel finans sistemindeki belirsizlikler nedeniyle bu yılbaşından itibaren artan dalgalanma süreci ve iç siyasi istikrarsızlık algısının Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye akımlarını durdurması sonucu kurlarda hızlı bir artış yaşanan yılın ilk dört ayında YTL, döviz sepeti karşısında yüzde 12 dolayında değer yitirdi.

(ANKA) - Küresel finans sistemindeki olumsuzluklardan kaynaklanan dalgalanmalar ve iç siyasi istikrarsızlık algısının Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye akımlarını durdurması ve içerdeki "sıcak para"nın da çıkış eğilimine girmesi nedeniyle kurlarda hızlı artış yaşanan yılın ilk dört ayında YTL'de döviz sepeti karşısındaki "reel" değer kaybı yüzde 12'ye yaklaştı.
Merkez Bankası'nın Türkiye ve ticaret yaptığı ülkelerin enflasyon gelişmelerini de dikkate alarak yaptığı reel kur endeksleri, son beş yılda yüksek boyutlarda yabancı sermaye girişine bağlı olarak döviz karşısında hızla değer kazanan YTL'de, bu yılın Ocak-Nisan döneminde tersine döndüğünü ortaya koydu.
-DÖRT AYDA YÜZDE 11.8 DEĞER KAYBI
Merkez Bankası'nın tüketici fiyatlarını (TÜFE) baz alarak göre oluşturduğu 1995 temel yıllı reel kur endeksinin değeri Ocak-Nisan döneminde yüzde 11.8 düşerek 190.3'ten 167.8'e geriledi. Üretici fiyatları bazlı reel kur endeksi de aynı dönemde yüzde 8.1 düşerek 146.9'a geriledi.
YTL'nin döviz sepeti karşısındaki alım gücünü gösteren söz konusu endekslerin düşmesi YTL'nin değer kaybı, yükselmesi ise değerlenmesine işaret ediyor. Endeks değerlerinin 100'ün üzerinde olması YTL'nin başlangıç yılına göre döviz karşısında daha değerli, 100'ün altında olması ise daha değersiz olduğunu gösteriyor.
-YTL HALA ÇOK DEĞERLİ
2001 yılında yaşanan Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik krizinin ardından, "dip"ten dönen Türkiye ekonomisi, izleyen dönemde uygulanan programla toparlanma dönemine girerken, 2002 sonunda iktidara gelen tek parti hükümetinin sağladığı görece siyasi istikrar, yabancı sermayenin Türkiye'ye güvenini artırmıştı. Yüksek faizin de cazibesiyle 2003 başından itibaren başlayıp giderek artan sıcak para girişleri ve özellikle AB ile müzakerelerin başladığı 2005'ten itibaren rekor kıran doğrudan yabancı sermaye girişleri döviz kurlarında sürekli aşağı doğru iniş trendi başlatmıştı. YTL'de aşırı değerlenmeye yol açan bu gelişme ile Türkiye kesintisiz büyüme sürecine girerken, ucuz döviz nedeniyle yaşanan ithalat patlaması Türkiye ekonomisini yüksek cari açık sorunuyla karşı karşıya bırakmıştı.
2002 sonu ile 2007 sonu arasındaki beş yıllık dönemde YTL, dövizler karşısında yüzde 51.8 değerlendi.
Bu yıl dört ayda yaşanan yüzde 11.8'lik değer kaybına rağmen, YTL'nin döviz karşısındaki reel değeri Nisan 2008 sonu itibariyle 2002 sonundakinin yüzde 34 üzerinde kaldı.
ÜFE bazlı endekse göre de YTL'nin döviz karşısındaki değerinin 2002 sonundakinin yüzde 25 üzerinde olduğu belirlendi.
Başlangıç yılı olan 1995'e kıyasla ise YTL'nin TÜFE bazlı endekse göre yüzde 67.8, ÜFE bazlı endekse göre de yüzde 46.9 daha değerli olduğu belirlendi.
/**
Reel Kur Endeksleri (1995=100)
TÜFE ÜFE
Aralık 2002 125.4 117.1
Nisan 2007 170,4 146,1
Mayıs 2007 173,5 148,5
Haziran 2007 176,0 150,9
Temmuz 2007 176,9 152,4
Ağustos 2007 172,9 150,4
Eylül 2007 178,3 154,7
Ekim 2007 187,2 159,3
Kasım 2007 187,1 156,7
Aralık 07 190,3 159,8
Ocak 2008 191,0 158,3
Şubat 2008 189,3 158,5
Mart 2008 176,1 150,2
Nisan 2008 167,8 146,9
Kaynak:TCMB
**/
(ANKA)
(ES/NB/ZG)